By Reuters
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါလှသည့် ချာဂိုကျွန်းစု (Chagos Islands) ကို မောရစ်ရှ (Mauritius) နိုင်ငံထံမှ တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူရန် အမေရိကန်အိမ်ဖြူတော်အစိုးရက ပြင်းပြင်းထန်ထန် စဉ်းစားနေကြောင်း ဗြိတိန်အခြေစိုက် တယ်လီဂရပ်ဖ် (Telegraph) သတင်းစာက ဖော်ပြသည်။
ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ကီရာ စတာမာ (Keir Starmer) အနေဖြင့် အဆိုပါကျွန်းစု၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို မောရစ်ရှနိုင်ငံထံ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ရန် ပြင်ဆင်နေမှုကို ဟန့်တားနိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်အစိုးရက ကြားဖြတ်ကြိုးပမ်းလာခြင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အရာရှိများသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ကျော်ဖြတ်ကာ မောရစ်ရှအစိုးရနှင့် ကိုယ်ပိုင်သဘောတူညီချက်တစ်ခု တိုက်ရိုက်ရယူပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အဓိကစစ်စခန်းရှိရာ ဒီယေဂိုဂါးစီးယား (Diego Garcia) ကျွန်းကို တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်မည့် အဆိုပြုချက်မူကြမ်း အပါအဝင် အခြားရွေးချယ်စရာ လမ်းကြောင်းအချို့ကို ရေးဆွဲနေကြကြောင်း သိရသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အမေရိကန်-ဗြိတိန် ပူးတွဲစစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ ရှိရာ ဒီယေဂိုဂါးစီးယားကျွန်းကို ဗြိတိန်အနေဖြင့် အလွယ်တကူ လက်မလွှတ်သင့်ကြောင်း ၎င်း၏ရပ်တည်ချက်ကို တစိုက်မတ်မတ် ပြသခဲ့သည်။
သမ္မတ ထရမ့်က ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းက ဗြိတိန်၏ လွှဲပြောင်းမှုအစီအစဉ်သည် ကြီးမားသည့် အမှားအယွင်းကြီးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဧပြီလတွင် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ကို ဗြိတိန်အစိုးရဘက်က ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားခဲ့ရသည်။
အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် ဒီယေဂိုဂါးစီးယား၏ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲက မဟာဗျူဟာမြောက် တည်နေရာသည် အမေရိကန်၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပြီး အလွန်အရေးပါသည့် စစ်ရေးအချက်အချာစခန်းဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ အဆိုပါကျွန်းကို ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးအခြေခံစခန်းအဖြစ် ရေရှည်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် ဗြိတိန်နှင့် ပုံမှန်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း ဗြိတိန်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ၎င်းတို့အနေဖြင့် ဒီယေဂိုဂါးစီးယား စစ်စခန်းအပေါ် ယူကေ၏ ထိန်းချုပ်မှု ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည့် အခြေအနေကို သိရှိထားကြောင်း၊ ဗြိတိန်၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ပြိုင်ဘက်ရန်သူများ မဟာဗျူဟာမြောက်နေရာတွင် ခြေကုပ်မရစေရန် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ လိုအပ်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ထားသည်။
ထို့ပြင် ဒီယေဂိုဂါးစီးယားကျွန်းသည် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် နှစ်ပေါင်း ၆၀ နီးပါး ပူးတွဲလုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သည့် သော့ချက်ကျသော စစ်ရေးပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပြီး၊ မောရစ်ရှနိုင်ငံနှင့် ပြုလုပ်မည့် သဘောတူညီချက်သည်လည်း ဤစစ်စခန်းအပေါ် ရေရှည်လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကိုသာ အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗြိတိန်ဘက်က ရှင်းလင်းပြောကြားထားသည်။
လက်ရှိတွင် အမေရိကန်အိမ်ဖြူတော်က ဗြိတိန်ကို ကျော်ဖြတ်ကာ ကျွန်းစုကို ငွေပေးဝယ်ယူမည့် အစီအစဉ်အထိ စဉ်းစားလာခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ စိုးမိုးရေးအတွက် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် မောရစ်ရှနိုင်ငံတို့အကြား ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် သံတမန်ရေးရာ အားပြိုင်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာမည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံ – Reuters