ဗမာတို့၏ နိုင်ငံရေး အနာဂတ်

[ ဆောင်းပါး ]

မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EROs) နှင့်အတူ ဒေသအခြေစိုက် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (PDF/LDF) အားကောင်းလာခြင်းက နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သော ဗမာဗဟိုပြု နိုင်ငံရေးအယူအဆကို စိန်ခေါ်လာခဲ့သည်။

ထူးခြားချက်မှာ ဗမာအများစုနေထိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးများတွင် ဗမာပြည်နယ် ဟူသော စုပေါင်းဝိသေသထက် စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ မန္တလေး စသည့် ဒေသစွဲဝိသေသများ ပိုမိုထင်ရှားလာခြင်းဖြစ်သည်။

ဗမာပြည်နယ် ကို ဘာကြောင့် လက်ရှောင်ကြသနည်း

ဗမာနိုင်ငံရေးသမားအများစု၏ စိတ်အခံတွင် ဗမာသည် ပြည်ထောင်စု၏ အရှင်သခင် သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စု၏ ဗဟိုချက် ဟူသော အသိစိတ်က ကိန်းအောင်းနေတတ်ပါသည်။ ၎င်းတို့အတွက် ဗမာသည် ပြည်နယ်တစ်ခုအဆင့်သို့ ဆင်းသွားခြင်းထက် ပြည်ထောင်စုကြီးတစ်ခုလုံးကို အုပ်ချုပ်စီမံရသူများအဖြစ်သာ မိမိတို့ကိုယ်ကို ရှုမြင်လေ့ရှိသည်။

ဗမာပြည်နယ် ဟု သတ်မှတ်လိုက်ပါက မိမိတို့၏ အခွင့်အာဏာသည် ပြည်ထောင်စုကြီးတစ်ခုလုံးမှသည် နယ်မြေဒေသတစ်ခုအတွင်းသို့ ကျုံ့ဝင်သွားမည်ဟု စိုးရိမ်စိတ်ရှိနေခြင်းက အဓိက အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်နေပါသည်။

ဗမာပြည်နယ် ဟု သတ်မှတ်လိုက်ပါက အခြားသော တိုင်းရင်းသားများနည်းတူ ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒ တစ်ခုကို တရားဝင် ဆွဲကိုင်လိုက်သလို ဖြစ်သွားမည်ကို နိုင်ငံရေးသမားများက ကြောက်ရွံ့ကြသည်။

လက်ရှိအခြေအနေတွင်ပင် ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒ ဟု စွပ်စွဲခံနေရသည့်အတွက်၊ ဗမာပြည်နယ်ကို သီးခြားထူထောင်ခြင်းက ထိုစွပ်စွဲချက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည် သို့မဟုတ် တိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူညီမျှမှုထက် သီးခြားခွဲထွက်လိုသည့် သဘောသက်ရောက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗမာအများစု နေထိုင်သည့် ဒေသများသည် နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိနေပြီး လက်ရှိတွင် တိုင်းဒေသကြီး (၇) ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။

အကယ်၍ ဗမာပြည်နယ် တစ်ခုတည်းအဖြစ် စုစည်းမည်ဆိုပါက ဘယ်မြို့ကို မြို့တော်လုပ်မလဲ (ရန်ကုန်လား၊ မန္တလေးလား၊ နေပြည်တော်လား)။ ကျယ်ပြန့်လွန်းသည့် နယ်မြေကို ဗဟိုချက်တစ်ခုတည်းက မည်သို့စီမံခန့်ခွဲမလဲ စသည့် လက်တွေ့ကျသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးသမားများက ပြဿနာအသစ်ကို ရင်ဆိုင်ရမည့်အစား လက်ရှိတိုင်းဒေသကြီးများအတိုင်းသာ သွားရန် ပိုမိုလိုလားနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

နွေဦးတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းတွင် ဗမာအများစုနေထိုင်ရာ ဒေသများ၌ ဒေသစွဲ (Local Identity) များ အားကောင်းလာခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းသားများက မိမိတို့ဒေသ၏ တိုက်ပွဲဝင်မှုအပေါ် ဂုဏ်ယူလာကြသလို၊ မကွေးနှင့် ယောဒေသများကလည်း မိမိတို့၏ သီးခြားဝိသေသကို ပိုမိုဖော်ထုတ်လာကြသည်။

ဤအခြေအနေတွင် ဗမာ ဟူသော စုပေါင်းအမည်ထက် ဒေသအလိုက် အစိုးရ များအဖြစ်သာ ပုံဖော်ခြင်းက ဒေသခံလူထု၏ ထောက်ခံမှုကို ပိုမိုရရှိစေနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးသမားများက ယူဆလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖက်ဒရယ်ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဗမာပြည်နယ် ရှိလာပါက တိုင်းရင်းသားပြည်နယ်များက အာဏာခွဲဝေမှု (Power Sharing) ကို တန်းတူတောင်းဆိုလာပါလိမ့်မည်။ ဗမာဒေသများသည် သယံဇာတနှင့် စီးပွားရေးအရ အချက်အချာကျသော နေရာများဖြစ်ရာ ထိုအာဏာများကို ပြည်နယ်အဆင့်သို့ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ရပါက ပြည်ထောင်စုဗဟိုအစိုးရ (ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများ လွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည့်နေရာ) တွင် အာဏာမရှိတော့မည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းကလည်း နောက်ကွယ်မှ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများ ဗမာပြည်နယ် ကို ရှောင်လွှဲနေခြင်းသည် ရေတိုတွင် ပြဿနာကို ရှောင်လွှဲနိုင်သော်လည်း ရေရှည်ဖက်ဒရယ်တည်ဆောက်ရေးတွင် အားနည်းချက် ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ ဗမာများတွင် ခိုင်မာသော Political Unit တစ်ခု မရှိပါက တိုင်းရင်းသားများနှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် တိကျသော ကတိကဝတ်များ ပေးရန် ခက်ခဲပါလိမ့်မည်။

ဗမာပြည်နယ် ကို လက်ရှောင်ခြင်းသည် အစဉ်အလာအစွဲများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများနှင့် အာဏာလက်လွှတ်ရမည်ကို စိုးရိမ်သည့် စိတ်အခံများ ပေါင်းစပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ဖြစ်ပေါ်လာရန်အတွက် ဗမာတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ နိုင်ငံရေးဝိသေသကို ပြည်နယ်တစ်ခုအဆင့် သို့မဟုတ် ခိုင်မာသော ယူနစ်တစ်ခုအဆင့်အဖြစ် ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်သည်။

ဗမာဝိသေသ ပြောင်းလဲလာခြင်း

နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ဗမာတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဗဟိုအစိုးရ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော် နှင့် တစ်ထပ်တည်းဟု ခံယူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နွေဦးတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းတွင် ဗဟိုအစိုးရက ဒေသခံလူထုကို ကာကွယ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ခြင်းနှင့်အတူ ဒေသအလိုက် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ (ဥပမာ- စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးများ) အားကောင်းလာသည်။

ဤအခြေအနေသည် ငါတို့သည် ဗမာဖြစ်သည် ဆိုသော ယေဘုယျအသိထက် ငါတို့သည် မိမိဒေသကို မိမိတို့ကာကွယ်နေသည့် စစ်ကိုင်းသားများ၊ မကွေးသားများ ဖြစ်သည် ဆိုသော Political Identity (နိုင်ငံရေးဝိသေသ) ကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေပါသည်။

ဒေသန္တရအစိုးရများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ဗမာ ဆိုသည့် လူမျိုးစုဝိသေသကို ပျောက်ကွယ်သွားစေလိမ့်မည် မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ထိုဝိသေသကို Cultural Identity (ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဝိသေသ) အဖြစ်သာ ကျန်ရှိစေပြီး၊ နိုင်ငံရေးအရမူ ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသော်လည်း ပိုမိုထိရောက်သော ဒေသန္တရဝိသေသများက အစားထိုးလာမည်ဖြစ်သည်။

ယခင်က ဗမာဒေသရှိ သယံဇာတများကို နိုင်ငံတော်ပိုင် ဟု သတ်မှတ်ပြီး ဗဟိုက စီမံခန့်ခွဲသည်ကို ဗမာအများစုက လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ဒေသန္တရအစိုးရများ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့်အမျှ မိမိဒေသထွက် သယံဇာတကို မိမိဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အရင်သုံးစွဲရမည် ဟူသော အသိစိတ်များ ကိန်းအောင်းလာသည်။

ဤအချက်သည် ဗမာဝိသေသကို အုပ်ချုပ်သူလူမျိုးကြီး အသွင်မှ မိမိအခွင့်အရေးကို မိမိတောင်းဆိုသည့် ဖက်ဒရယ်အဖွဲ့ဝင် အသွင်သို့ ပြောင်းလဲပေးလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ဒေသန္တရအစိုးရများ အားကောင်းလာခြင်းသည် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ပိုမိုလက်တွေ့ကျစေပါသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ အမိန့်ကို စောင့်စရာမလိုဘဲ စစ်ကိုင်းအစိုးရနှင့် ကချင် (KIO)၊ မကွေးအစိုးရနှင့် ချင်း (CNA/CJDC) စသဖြင့် အိမ်နီးချင်းအချင်းချင်း တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ဆက်ဆံလာရသည်။

ထိုသို့ ထိတွေ့မှုများက ဗမာတို့ကို လူမျိုးကြီးဝါဒ အစွဲများမှ ကွာကျစေပြီး တန်းတူညီမျှမှုနှင့် အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိသော ဝိသေသသစ်တစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်ရန် အခွင့်အလမ်း ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒေသန္တရအစိုးရများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် ဗမာတို့အတွက် ဗဟိုဦးစီးစနစ်၏ အကြွင်းအကျန်များ ကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် အကောင်းဆုံးသော လမ်းစဖြစ်သည်။ ဗမာဝိသေသသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည်မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုဒီမိုကရေစီဆန်သော၊ ပိုမိုဖက်ဒရယ်ကျသော ဝိသေသအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မည်။

အနာဂတ်တွင် ဗမာတို့သည် ဗမာပြည်နယ် ဟူသော စုပေါင်းအမည်အောက်တွင် စုစည်းသည်ဖြစ်စေ၊ ဒေသအလိုက် ယူနစ်များစွာဖြင့် ရပ်တည်သည်ဖြစ်စေ၊ အရေးအကြီးဆုံးမှာ ထိုဒေသန္တရအစိုးရများအကြား ဘုံနိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် (Common Political Agenda) တစ်ခု ရှိနေရန်နှင့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူညီမျှစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်နိုင်သည့် အသိစိတ်ဓာတ်ကို မွေးမြူထားရန်ပင် လိုအပ်သည်။

တန်းတူညီမျှမှုကို ရှာဖွေခြင်း

မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲတွင် ဗမာအများစုနေထိုင်ရာ ဒေသများ၌ ဗမာပြည်နယ် ဟူသော စုပေါင်းဝိသေသထက် စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ မန္တလေး စသည့် ဒေသအလိုက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဝိသေသများ ရှေ့တန်းရောက်လာခြင်းသည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။

သို့သော် ထိုသို့ ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသွားခြင်းက တိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူညီမျှမှု တည်ဆောက်ရာတွင် မည်သို့သော ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိလာနိုင်သနည်းဆိုသည်မှာ အရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။

ရေရှည်တွင် ဖြစ်လာနိုင်သော အဓိကပြဿနာမှာ ဗမာတို့၏ နိုင်ငံရေးစုဖွဲ့မှု ပုံစံမကျခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

တိုင်းရင်းသားများဘက်တွင် KNU၊ KIA သို့မဟုတ် AA ကဲ့သို့ မိမိတို့လူမျိုးနှင့် နယ်မြေကို ကိုယ်စားပြုသည့် ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့ (Political Unit) များ ရှိသော်လည်း၊ ဗမာများဘက်တွင် ဒေသအလိုက် အစိုးရငယ်များအဖြစ်သာ ကွဲနေပါက ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အားနည်းချက် ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဗမာတစ်မျိုးသားလုံးကို ကိုယ်စားပြုပြီး တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့် တန်းတူ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပေးနိုင်မည့် ခေါင်းဆောင်မှုမျိုး မရှိပါက ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဘယ်သူ့ကို စကားပြောရမည်မှန်း မသိခြင်း မှတစ်ဆင့် နားလည်မှုလွဲခြင်းနှင့် သဘောတူညီချက် မရရှိခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ဗမာပြည်နယ်တစ်ခုတည်းအစား ဒေသအလိုက် ယူနစ်များစွာ ခွဲလိုက်ခြင်းသည် တိုင်းရင်းသားပြည်နယ်ငယ်များနှင့် အင်အားချင်း မျှခြေဖြစ်သွားစေပြီး လူမျိုးကြီးဝါဒ ကို လျှော့ချရာရောက်သဖြင့် အကောင်းမြင်စရာ ရှိသည်။

သို့သော် စိုးရိမ်စရာအချက်မှာ အထက်လွှတ်တော် သို့မဟုတ် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကဲ့သို့ နေရာမျိုးတွင် ဗမာဒေသများမှ ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေသည် တိုင်းရင်းသားပြည်နယ်များထက် ပိုများနေဦးမည်လားဆိုသည့် အချက်ပင် ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ ဗမာဒေသ (၇) ခုလုံးက တူညီသော မူဝါဒတစ်ခုကိုသာ ကိုင်စွဲထားမည်ဆိုပါက တိုင်းရင်းသားများဘက်မှ ပုံစံပြောင်းပြီး လူများစုက လွှမ်းမိုးထားဆဲ ဟု ခံစားရနိုင်ပြီး တန်းတူညီမျှမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

ဒေသအလိုက် အစိုးရများ အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ပိုင်နက် ပြဿနာမှာ ပိုမိုကြီးမားလာနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ မကွေးတိုင်းနှင့် ရခိုင် သို့မဟုတ် ချင်းပြည်နယ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ရှိ သယံဇာတ ခွဲဝေမှုများတွင် ဗဟိုအစိုးရမရှိတော့သည့်အခါ ဒေသန္တရအစိုးရအချင်းချင်း တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်ရပါလိမ့်မည်။

ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများက ဗမာဟူသော စုပေါင်းအသိထက် မိမိတို့ဒေသ၏ အကျိုးစီးပွားကိုသာ ရှေ့တန်းတင်လာပါက တိုင်းရင်းသားများနှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် ယခင်ကထက် ပိုမိုခက်ခဲကြမ်းတမ်းလာနိုင်သည်။

အဆိုပါ ပြဿနာများကို ကျော်လွှားပြီး တန်းတူညီမျှသော ဖက်ဒရယ်ကို သွားနိုင်ရန်အတွက် ဗမာနိုင်ငံရေး အင်အားစုများအနေဖြင့် အချက်နှစ်ချက်ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါသည်။

ပထမအချက်မှာ ဒေသအလိုက် အစိုးရများ ရှိနေစေကာမူ ဗမာတစ်မျိုးသားလုံး၏ နိုင်ငံရေးဆန္ဒကို ပေါင်းစည်းဖော်ပြပေးနိုင်မည့် ဗမာကိုယ်စားပြုကောင်စီ သို့မဟုတ် အစုအဖွဲ့တစ်ခု ရှိနေရန် လိုအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဒုတိယအချက်မှာ ဗမာဒေသန္တရအစိုးရများအနေဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို အုပ်ချုပ်သူ မဟုတ်တော့ဘဲ ပြည်ထောင်စုထဲမှ တန်းတူအဖွဲ့ဝင် တစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော ဖက်ဒရယ်စံနှုန်းကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် ဖြစ်သည်။

ဗမာများ ဒေသအလိုက် ကွဲထွက်သွားခြင်းသည် လူမျိုးကြီးဝါဒကို အဆုံးသတ်ရန် အခွင့်အရေးကောင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ခိုင်မာသော ကိုယ်စားပြုမှု မရှိပါကလည်း နိုင်ငံရေးအရ အားနည်းသွားစေနိုင်သည်။

ဒေသအလိုက် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ကျင့်သုံးရင်း ဗမာအစုအဖွဲ့များ၏ ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောထား ကိုပါ တပြိုင် တည်း တည်ဆောက်နိုင်မှသာ တိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူညီမျှသည့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသို့ အောင်မြင်စွာ လှမ်းတက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

စာတည်း-ကိုဆန်း