The Kyiv Independent
ယူကရိန်းနိုင်ငံက တိုက်ပွဲဝင်ရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သော ပြည်တွင်း၌ ပထမဆုံး ထုတ်လုပ်သည့် လမ်းညွှန်ဗုံး (Guided glide bomb) ကို တီထွင်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မီခိုင်လို ဖီဒိုရော့ဗ်က မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
လမ်းညွှန်ဗုံးများသည် ရှေးကျသော်လည်း ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင် ဒေသများကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အင်အားကောင်းသည့် လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေကြခြင်းကြောင့် ယခု တီထွင်မှုသည် စိတ်ဝင်စားစရာ ဖြစ်လာသည်။
ရုရှားသည် အဆိုပါ ဗုံးများ၏ ပစ်ခတ်နိုင်သည့် အကွာအဝေးနှင့် ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း အင်အားကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် စဉ်ဆက်မပြတ် မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များ၏ အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် ရှေ့တန်းအနီးရှိ အရပ်သားများအတွက်ပါ အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှုများအနက် တစ်ခုဖြစ်အောင် ဖန်တီးခဲ့သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံလုပ် လမ်းညွှန်ဗုံးသည် ၂၅၀ ကီလိုဂရမ် အလေးချိန်ရှိသော ဗုံးထိပ်ဖူးကို သယ်ဆောင်နိုင်ပြီး တီထွင်ရန် ၁၇ လကြာ အချိန်ယူခဲ့ရသည်ဟု ဖီဒိုရော့ဗ်က ပြောကြားသည်။
ယူကရိန်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကနဦး စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်သည့် အသုတ်ကို ဝယ်ယူထားပြီးဖြစ်ကာ လေသူရဲများသည် လက်ရှိတွင် တိုက်ပွဲဝင်မည့် အခြေအနေများအတွက် လေ့ကျင့်နေပြီး အဆိုပါလက်နက်ကို စစ်မြေပြင်အခြေအနေအစစ်အမှန်တွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြသည်။
“ဒါဟာ အနောက်နိုင်ငံတွေ ဒါမှမဟုတ် ဆိုဗီယက်ခေတ်က နည်းလမ်းတွေကို ကော်ပီကူးချထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ်လွှတ်ပြီးတဲ့နောက် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်ရဲ့ နောက်ကွယ် ကီလိုမီတာ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာအကွာမှာရှိတဲ့ ရန်သူ့ခံတပ်တွေ၊ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်တွေနဲ့ တခြားပစ်မှတ်တွေကို ထိထိရောက်ရောက် တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့ ယူကရိန်းအင်ဂျင်နီယာတွေ ကိုယ်တိုင် တီထွင်ဖန်တီးထားတဲ့ မူရင်းလက်နက် ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဖီဒိုရော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
လမ်းညွှန်ဗုံး (Glide bomb) ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်ပေါ်မှ ချပစ်သည့် သာမန်ဗုံးကို တောင်ပံများနှင့် လမ်းညွှန်စနစ်များ တပ်ဆင်ပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုစနစ်ကြောင့် လေယာဉ်မှ ဗုံးကို လွှတ်တင်လိုက်ပြီးနောက် ပစ်မှတ်ပေါ်သို့ တိုက်ရိုက်ကျရောက်သွားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ အဝေးတိုင်အောင် ပျံသန်းသွားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်အထိ ယူကရိန်းသည် ‘နားမလည်သောဗုံးများ’ ဟု ခေါ်သည့် အထိန်းအကွပ်မဲ့ သာမန်ဗုံးများကို လမ်းညွှန်ဗုံးများအဖြစ် ပြောင်းလဲရန်အတွက် အနောက်နိုင်ငံများမှ ထောက်ပံ့ပေးသော Joint Direct Attack Munition (JDAM) ကိရိယာများကိုသာ အားကိုးခဲ့ရသည်။
ရုရှားသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက လမ်းညွှန်ဗုံးများကို အလွန်အမင်း အားကိုးခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ခေတ်က FAB ဗုံးများကို Unified Gliding and Correction Modules (UMPK) ဟုခေါ်သော စနစ်များ တပ်ဆင်ကာ အဆင့်မြှင့်တင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဤလက်နက်များသည် ခရုစ်ဒုံးကျည် (Cruise missiles) သို့မဟုတ် ဘဲလစ်စတစ်ဒုံးကျည် (Ballistic missiles) များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် သိသိသာသာ သက်သာသော်လည်း၊ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်များနှင့် ယူကရိန်းမြို့ပြများကို ဖျက်ဆီးရာတွင် အလွန်ထိရောက်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။
ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် အလေးချိန် ၂၅၀၊ ၅၀၀ နှင့် ၁,၀၀၀ ကီလိုဂရမ်ရှိသော Glide Bomb များကို ပုံမှန်အသုံးပြုလေ့ရှိသလို ၃,၀၀၀ ကီလိုဂရမ်ရှိသော ဗုံးထိပ်ဖူး တပ်ဆင်ထားသည့် အလွန်ကြီးမားသော FAB-3000 ဗုံးကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။
အဆိုပါဗုံးများသည် လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ် အများစု၏ ပစ်ခတ်မှုဧရိယာ ပြင်ပမှနေ၍ လွှတ်တင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ယူကရိန်းစခန်းများအတွက် အဓိကခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးတုတ်ကျင်းများ၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးအချက်အချာနေရာများ၊ တံတားများနှင့် ခံစစ်စခန်းများအပေါ် အပြင်းအထန် ပေါက်ကွဲပျက်စီးစေခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ရုရှားသည် အရပ်သားများ နေထိုင်ရာ ဒေသများ၊ အထူးသဖြင့် ခါကိဗ် ၊ ဆူမီ နှင့် ဇာပိုရီရှား အိုဘလတ်စ် ပြည်နယ် များတွင် လမ်းညွှန်ဗုံးများကို အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယူကရိန်း၏ လက်နက်အသစ်သည် အခြားနိုင်ငံများမှ လက်နက်စနစ်တစ်ခုချင်းစီကို တင်သွင်းနေရခြင်းမှ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် နည်းပညာမြင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ရန် အရှိန်အဟုန်မြှင့် ကြိုးပမ်းနေသည့် ယူကရိန်း ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ရည်မှန်းချက်ကို ထင်ဟပ်နေကြောင်း ဖီဒိုရော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“မကြာခင်မှာ ယူကရိန်းရဲ့ လမ်းညွှန်ဗုံးတွေဟာ ရန်သူ့ပစ်မှတ်တွေကို စတင်တိုက်ခိုက်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဖီဒိုရော့ဗ်က ဆိုသည်။