Reuters
ရုရှားသမ္မတဗလာဒီမာပူတင်သည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ရာဇဝတ်သား ၁၈၀,၀၀၀ ကျော်ကို စုဆောင်းခဲ့ရာ ယခုအခါ ၎င်းတို့သည် နေရပ်သို့ ပြန်လာတော့မည်ဖြစ်သည်။
ပူတင်သည် ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးသား စစ်သားတပ်ဖွဲ့များ မနှစ်မြို့ဖွယ် ပြန်လာမည့်အရေးအတွက် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ရုရှားအစိုးရ၏ သတင်းရင်းမြစ်များက Reuters သတင်းဌာနသို့ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
လူသတ်သမားများ၊ မုဒိမ်းသမားများနှင့် အခြားသော ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ထားသူများကို စစ်မြေပြင်တွင် ၆ လ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရာဇဝတ်သားများကိုပါ ခေါ်ယူခဲ့သည့် စစ်သားစုဆောင်းမှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အကျဉ်းသားများအား စစ်ပွဲမပြီးမချင်း ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု စည်းမျဉ်းများကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင်မူ ထိုစစ်သည်များ အားလုံး တစ်ပြိုင်နက် ပြန်လာခြင်းက ရုရှားလူ့အဖွဲ့အစည်းကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေမည့် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ပူတင်က ယုံကြည်နေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက Reuters သို့ ပြောကြားသည်။
ရုရှားလုံခြုံရေးရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူ မာ့ခ်ဂလိုတီက သတ်မှတ်ကာလပြည့်၍ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လာသော ရာဇဝတ်သားစစ်သားများ ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများသည် “ပြည်တွင်း၌ ဆိုးရွားသော သက်ရောက်မှုများ” ရှိနှင့်နေပြီဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရာဇဝတ်သား စစ်သားများ နေရပ်ပြန်လာပြီးနောက် ၎င်းတို့ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၄၂ ဦးရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် မာ့ခ်ဂလိုတီက ရုရှားသည် “စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်ပျက်စီးပြီး အန္တရာယ်ရှိသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခြင်း” အတွက် ပြင်ဆင်ထားရမည်ဟု အစီရင်ခံစာတစ်ခုတွင် ဖော်ပြထားသည်။
“တကယ်တော့ ရုရှားအစိုးရက ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းသားတွေ၊ လူသတ်သမားတွေ၊ မုဒိမ်းသမားတွေနဲ့ အလားတူ ပြစ်မှုကြီးတွေ ကျူးလွန်ခဲ့သူတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် စစ်သားအဖြစ် စာရင်းသွင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာဟာ … ပြည်တွင်းမှာ မကြုံစဖူး ထိခိုက်မယ် မတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်စေလိမ့်မယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
စစ်မြေပြင် ၆ လ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းသည့် အသက် ၃၇ နှစ်အရွယ် အဇာမက်အစ်ဇ်ခါလီယက်ဗ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ဇနီးသည်က ကွာရှင်းလိုသဖြင့် ကားထဲ၌ ဓားဖြင့်ထိုးသတ်ခဲ့သောကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
ထိုပြစ်ဒဏ်၏ သုံးပုံတစ်ပုံပင် မပြည့်မီ၊ ယူကရိန်းတွင် တိုက်ခိုက်ပေးရန်အတွက် ရုရှားက သူ့ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ အရပ်ဘက်ဘဝသို့ ပြန်ရောက်ပြီး မကြာမီ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သူ့ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော ရည်းစားဟောင်းတစ်ဦးကို သူမ အလုပ်လုပ်သည့် ဆိုင်တွင် ဓားဒဏ်ရာ ၆၀ ကျော် ရအောင် ထိုးခဲ့သည်။ ဆာရာတော့ဗ် မြို့ တရားရုံးမှတ်တမ်းများအရ ထိုပြစ်မှုအတွက် ထောင်ဒဏ် ၁၉ နှစ်ကျော် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ယင်းအမှုမှာ စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက် အကျဉ်းသားဘဝမှ စစ်သားဖြစ်လာသူ ထောင်ပေါင်းများစွာ ပြန်လာချိန်တွင် ရုရှားကို စောင့်ကြိုနေနိုင်သည့် လူမှုရေးပြဿနာများ၏ ထိတ်လန့်ဖွယ် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။
Verstka ဟုခေါ်သော လွတ်လပ်သည့် ရုရှားသတင်းဌာနတစ်ခု၏ အစီရင်ခံချက်အရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ယူကရိန်းစစ်ပွဲမှ ပြန်လာသည့် စစ်သားများကြောင့် အရပ်သား ၅၀၀ နီးပါး သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ရုရှားတရားရုံးမှတ်တမ်းများမှ အချက်အလက်များကို ကိုးကား၍ အနည်းဆုံး လူ ၂၄၂ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ နောက်ထပ် ၂၂၇ ဦးမှာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့သည် ဟု ထိုအစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။
Verstka ၏ ဖော်ပြချက်အရ အခြားသော စစ်ဘက်ဝန်ထမ်းများထက် အကျဉ်းသားဟောင်းများက အဆိုပါ ရာဇဝတ်မှုများကို ပိုမိုကျူးလွန်ခဲ့ကြပြီး၊ အမျိုးသမီးများမှာ မမျှမတ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ကြရသည်။
ယူကရိန်း၏ နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေးဌာန (SZRU) ၏ ဇန်နဝါရီလ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရုရှားသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအထိ ယူကရိန်းနှင့် စစ်ပွဲတွင် တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် အကျဉ်းသား ၁၄၀,၀၀၀ မှ ၁၈၀,၀၀၀ ကြား စုဆောင်းခဲ့သည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် အကျဉ်းသားစုဆောင်းမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ မရရှိနိုင်တော့ပေ။
သမ္မတ ပူတင်က စစ်သည် ၇၀၀,၀၀၀ နီးပါး သည် ယူကရိန်းတွင် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားသည်။