ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသစ် ၄,၀၀၀ ကျော်တွင် နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာအကြာ၌ ကင်ဆာရောဂါကို တိတ်တဆိတ် ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် အသည်းတွင်းကပ်ပါးပိုးကောင် ကူးစက်ခံထားရကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့သည်။
မဟာစာရခမ်မြို့ရှိ ကျန်းမာရေးတာဝန်ရှိသူများသည် အဆိုပါ စစ်ဆေးမှုရလဒ်ကြောင့် များစွာအံ့အားသင့်ခဲ့ကြရကြောင်း၊ ယခုနှစ်အတွင်း မဟာစာရခမ်တက္ကသိုလ်ရှိ ကျောင်းသားသစ် ၁၂,၇၃၃ ဦးကို စစ်ဆေးခဲ့ရာတွင် ၄,၂၃၃ ဦး၌ ကပ်ပါးပိုးကောင် ကူးစက်ခံထားရပြီး ကူးစက်မှုနှုန်း ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။
အနီးနားရှိ အခြားတက္ကသိုလ်တစ်ခုတွင်မူ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း ပိုးတွေ့ရှိခဲ့ကာ၊ တစ်ခရိုင်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကြည့်မည်ဆိုပါက ဒေသခံပြည်သူ ၂၀,၀၀၀ အနက် ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ကပ်ပါးပိုးကောင် ကူးစက်ခံထားရသည်။
အဓိက တရားခံအဖြစ် သံသယရှိထားသည်မှာ ဒေသတွင်း အလွန်လူကြိုက်များသည့် ငါးပိရည်ဖြင့် သုပ်ထားသော သင်္ဘောသီးသုပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ငါးပိရည်ကို အကျက်မချက်ဘဲ အစိမ်းအတိုင်း သုံးစွဲထားပြီး ၎င်းတွင် ကပ်ပါးပိုးကောင်၏ ဥများ ပါဝင်နေပါက ထိုဥများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
တာဝန်ရှိသူများ စိုးရိမ်ပူပန်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ Opisthorchis viverrini ဟု လူသိများသည့် အဆိုပါ အသည်းတွင်းကပ်ပါးပိုးကောင်သည် သည်းခြေပြွန်အတွင်း၌ အသက်ရှင် နေထိုင်တတ်ပြီး၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ကလည်း ၎င်းကို ဆေးရွက်ကြီးကဲ့သို့ပင် အဆင့် (၁) ရှိသော ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည့်အရာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ ကုသမှုမခံယူဘဲ ထားရှိပါက ယခုကူးစက်ခံရသည့် ပိုးသည် နောင် ၁၅ နှစ်မှ နှစ် ၂၀ အကြာတွင် သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာအဖြစ်သို့ တိတ်တဆိတ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိုပါ ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း အမြင့်မားဆုံး ဒေသများထဲတွင် ပါဝင်နေပြီး ထိုင်းပြည်သူ စုစုပေါင်း ၆ သန်းခန့်တွင် ကပ်ပါးပိုးကောင် ကူးစက်ခံထားရသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ထို့ကြောင့် ခရိုင်အာဏာပိုင်များက ချက်ချင်း အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်နေပြီး စနစ်တကျ ချက်ပြုတ်ထားသည့် ငါးပိရည်ကို သုံးစွဲသော စားသောက်ဆိုင်များကို ဤဆိုင်သည် ကျက်အောင်ချက်ထားသော ငါးပိရည်ကို သုံးစွဲပါသည် ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်များ ချိတ်ဆွဲပေးသွားမည်ဖြစ်ရာ စားသုံးသူများအနေဖြင့် ဘေးကင်းစွာ ရွေးချယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် လာမည့်လတွင် သင်္ဘောသီးသုပ်ရောင်းချသူများကို သင်တန်းပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ တက္ကသိုလ်ဘက်ကလည်း ကျောင်းသားနှင့် ဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း ၅၀,၀၀၀ စလုံးကို ပိုးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်နေသည်။
အဆိုပါ အသည်းတွင်းကပ်ပါးပိုးကောင်ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီး ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ဆေးဝါးဖြင့် အလွယ်တကူ ကုသနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း ရိုးရှင်းသည့် အလေ့အထတစ်ခုဖြင့် လုံးဝရှောင်လွှဲနိုင်ပြီး ၎င်းမှာ မိမိတို့စားသုံးမည့် ငါးပိရည်နှင့် ရေချိုငါးများကို အစိမ်းအတိုင်းမစားဘဲ ကျက်အောင်ချက်ပြီးမှသာ စားသုံးရန် ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ မိမိသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရေချိုငါးအစိမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဟင်းလျာများကို မကြာခဏ စားသုံးလေ့ရှိပါက ဝမ်းစစ်ဆေးမှု (Stool test) ပြုလုပ်ပြီး ကပ်ပါးပိုးကောင် ရှိမရှိ အမြန်ဆုံး စစ်ဆေးနိုင်ကာ ကုသမှုပုံစံမှာလည်း ရိုးရှင်းလွယ်ကူကြောင်း သိရသည်။