ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဘူးပြည်နယ်၊ လာပူးလာပူးမြို့တွင် မေလ ၇ ရက်နေ့မှ ၉ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပမည့် ၄၈ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးသို့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို တက်ရောက်ခွင့်မပြုရန် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌက မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် အတည်ပြုလိုက်သည်။
အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါအစည်းအဝေးသို့ အဖွဲ့ဝင် ၁၁ နိုင်ငံစလုံးမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်မည်ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက်မူ နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ်စားပြုမှုမရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ စေလွှတ်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အာဆီယံရေးရာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Dax Imperial က အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံအကြီးအကဲ ၁၀ ဦး တက်ရောက်ရန် အတည်ပြုထားသော်လည်း မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ကိုမူ တက်ရောက်ခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း သတင်းထောက်များကို အတိအလင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ကိုသာ တက်ရောက်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ရာ ၎င်းမှာ နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ်စားပြုမှုမရှိသည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးသာ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
ယခုကဲ့သို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ချန်လှပ်ထားခြင်းမှာ အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ၏ စုပေါင်းဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ဆုံးဖြတ်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း Dax Imperial က ရှင်းပြထားသည်။
“တကယ်တော့ စစ်ခေါင်းဆောင်က လက်ရှိမှာ သမ္မတရာထူးကို အတုအယောင်ယူထားပေမဲ့ အာဆီယံလို ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းက အသိအမှတ်မပြုဘဲ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကနေ ဖယ်ထုတ်လိုက်တာဟာ သူ့ရဲ့ တရားဝင်မှုကို ကြီးကြီးမားမား ထိုးနှက်လိုက်တာပဲဖြစ်ပါတယ်”ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ တစ်ဦးက ပြောသည်။
“တကယ်တော့ စစ်ကော်မရှင်ဟာ အာဆီယံရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို လျစ်လျူရှုထားသလို၊ လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ နိုင်ငံတကာက တောင်းဆိုနေတာတွေကိုလည်း တုပ်တုပ်မလှုပ်ဘဲ နေနေတာကြောင့် အခုလို အပယ်ခံလိုက်ရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးက ပြောသည်။
အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အာဆီယံကိုယ်စားလှယ်နှင့် ပေးတွေ့ရန် တောက်လျှောက် တောင်းဆိုနေသကဲ့သို့ တတိယနိုင်ငံများကလည်း ၎င်းကို ချွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးရန် ဖိအားပေးနေသည့်ကာလတွင် ယခုအစည်းအဝေးကို ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။
ယခုနှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း၌ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ကာ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ပြတ်တောက်နေသည့် စိန်ခေါ်မှုများအကြားတွင် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ကျင်းပနေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ယခုအစည်းအဝေးတွင် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအပြင် မြန်မာ့အရေးကိုလည်း အာဆီယံခေါင်းဆောင်များက အဓိကထား ဆွေးနွေးသွားကြမည်ဟု သိရှိရသည်။
နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက အာဆီယံအနေဖြင့် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ချန်လှပ်ထားရုံတင်မကဘဲ မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြုသည့် အင်အားစုများနှင့် ပိုမိုထိတွေ့ဆက်ဆံရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုကြသည်။
အာဆီယံ၏ ယခုဆုံးဖြတ်ချက်သည် စစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ၏ ဖိအားကို လျစ်လျူရှု၍ မရနိုင်ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်အတွက် အစစ်အမှန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း ပြသနေသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။
၄၈ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှ ထွက်ပေါ်လာမည့် မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းအတွက်သာမက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်အတွက်ပါ အရေးပါသည့် အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက သုံးသပ်သည်။