မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော် ပြည်တွင်းစစ်နှင့် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများ၏ အရင်းအမြစ်ကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုနှင့် လူမျိုးကြီးဝါဒ ဆိုသည့် စိုးရိမ်စိတ်များက ထိပ်ဆုံးတွင် ရှိနေသည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများသည် မိမိကိုယ်ကို ဗမာလူမျိုးစုကိုယ်စားလှယ်ဟု မခံယူဘဲ ပြည်ထောင်စုကြီးတစ်ခုလုံး၏ အရှင်သခင် သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်သူအဖြစ်သာ ခံယူခဲ့ကြသည်။ ဤအယူအဆသည်ပင်လျှင် စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတား ဖြစ်နေခဲ့သည်။
အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို တကယ်ဖြစ်ထွန်းစေချင်လျှင် ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်ထောင်စုအဆင့် နိုင်ငံရေးမှသည် “ပြည်နယ်အခြေပြု ဗမာနိုင်ငံရေး” ဆီသို့ သတ္တိရှိရှိ စတင်ကူးပြောင်းသင့်ပြီ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ဗမာနိုင်ငံရေးအင်အားစုများသည် မြန်မာ ဆိုသည့် ပြည်ထောင်စုအမည်နာမကို ဗမာလူမျိုး၏ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းကဲ့သို့ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အခြားတိုင်းရင်းသားများအတွက် ဗမာအခြေပြု ယဉ်ကျေးမှု၊ စာပေနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအောက်တွင် ဝါးမြိုခံရမည်ကို စိုးရိမ်စေခဲ့သည်။
ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများက ကျွန်ုပ်တို့သည် ဗမာပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု တိတိကျကျ ရပ်တည်လိုက်ခြင်းက တိုင်းရင်းသားများကြားတွင် ပျောက်ဆုံးနေသော ယုံကြည်မှု (Trust) ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးရာ ရောက်ပါသည်။
ဖက်ဒရယ်စနစ်၏ အနှစ်သာရမှာ ပြည်နယ်များ တန်းတူညီမျှမှု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအနေအထားတွင် တိုင်းရင်းသားပြည်နယ်များသည် ဗဟိုအစိုးရ (သို့မဟုတ် ဗမာများ လွှမ်းမိုးထားသော အစိုးရ) ထံမှ အခွင့်အရေး တောင်းဆိုနေရသည့် ပုံစံဖြစ်နေသည်။
အကယ်၍ ဗမာများသည်လည်း အခြားတိုင်းရင်းသားများကဲ့သို့ပင် ဗမာပြည်နယ်(Bamar State) အဖြစ် သီးခြားရပ်တည်ပြီး မိမိပြည်နယ်အရေးကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် စီမံခန့်ခွဲသည့်စနစ်ကို ကျင့်သုံးမည်ဆိုပါက နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲစားပွဲဝိုင်းတွင် တောင်းဆိုသူနှင့် ပေးသနားသူ အဆင့်မှ တန်းတူညီမျှသော မိတ်ဖက်များ အဆင့်သို့ ကူးပြောင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။
ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်ထောင်စုအရေးကို တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနှင့် ဟန်ပြပြောဆိုနေစဉ်အတွင်း လက်တွေ့တွင် ဗမာအများစုနေထိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးများ၌ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ လယ်ယာမြေပြဿနာနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လိုအပ်ချက်များစွာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ပြည်နယ်အခြေပြု ဗမာနိုင်ငံရေးသည် ဗမာလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အာရုံစိုက်နိုင်စေမည်ဖြစ်ပြီး ဗဟိုသာလျှင် အားလုံး၏ အရှင်သခင် ဆိုသည့် မှားယွင်းသော အတွေးအခေါ်ကို ချေဖျက်နိုင်ပါလိမ့်မည်။
ဗမာအခြေပြု နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ အားကောင်းလာခြင်းသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EAOs) နှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် ပိုမိုလွယ်ကူစေသည်။ ဗမာသည်လည်း ပြည်ထောင်စုဝင် လူမျိုးစုတစ်စုသာဖြစ်သည် ဆိုသည့် အသိအမှတ်ပြုမှုသည် လူမျိုးကြီးဝါဒ (Chauvinism) ကို လျော့ကျစေပြီး စစ်မှန်သော အာဏာခွဲဝေမှု (Power Sharing) ကို လက်တွေ့ကျကျ ဖော်ဆောင်နိုင်ပါလိမ့်မည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန်မှာ ဗမာများက အာဏာကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားသည့်စနစ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် လိုအပ်သလို၊ ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများကလည်း မိမိတို့၏ လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ဝိသေသနှင့် တာဝန်ယူမှုကို တရားဝင် လက်ခံဖို့ လိုအပ်ပါသည်။
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဗမာပြည်နယ် သို့မဟုတ် ဗမာကိုယ်စားပြုနိုင်ငံရေး အကြောင်းကို စတင်ပြောဆိုလာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ရှေးရိုးစွဲအမျိုးသားရေးဝါဒီများနှင့် အစဉ်အလာနိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တိုင်းပြည်ပြိုကွဲတော့မည် ဟူသော စိုးရိမ်သံများ ထွက်ပေါ်လာလေ့ရှိသည်။
သို့သော် လက်တွေ့မြေပြင်တွင်မူ ဗမာအခြေပြုနိုင်ငံရေး ပေါ်ထွန်းလာခြင်းသည် ပြည်ထောင်စုကို ပြိုကွဲစေမည့် လက်နက်မဟုတ်ဘဲ၊ ပြိုလဲလုနီးပါးဖြစ်နေသော ပြည်ထောင်စုကြီးကို ပြန်လည်တည်တံ့စေမည့် ကျောက်ဆူးသာ ဖြစ်သည်။
ယခင်က ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ပုံမှာ အချိုးမကျခဲ့ပေ။ ဗမာများသည် ပြည်ထောင်စုကြီးတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးထားပြီး အခြားတိုင်းရင်းသားများက ပြည်နယ်အလိုက် နေထိုင်ကြသည်။ ဤပုံစံသည် အုပ်ချုပ်သူနှင့် အုပ်ချုပ်ခံ ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေစေပြီး အမြဲတမ်း ပဋိပက္ခဖြစ်စေသည်။
ဗမာပြည်နယ် သီးခြားရှိလာခြင်းသည် ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို အချိုးကျ ဖြစ်သွားစေသည်။ ဗမာကလည်း ယူနစ်တစ်ခု၊ ကရင်ကလည်း ယူနစ်တစ်ခု၊ ရှမ်းကလည်း ယူနစ်တစ်ခု ဖြစ်သွားသည့်အခါမှသာ စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည့် တန်းတူညီမျှမှု အစစ်အမှန် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခွဲထွက်ရန်အတွက် မဟုတ်ဘဲ အားလုံး အညီအမျှ ပူးပေါင်းနေထိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးပြီးကတည်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်တွင်းစစ်၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒ (Burmanization) ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဗမာနိုင်ငံရေးသမားများက ဗမာအကျိုးစီးပွားကိုသာ ရှေ့တန်းတင်သည့် ဗမာကိုယ်စားပြုနိုင်ငံရေးကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်လာခြင်းက အခြားတိုင်းရင်းသားများ၏ စိုးရိမ်စိတ်ကို လျော့ကျစေသည်။
“ငါတို့သည်လည်း မင်းတို့ကဲ့သို့ပင် ပြည်ထောင်စုဝင် တိုင်းရင်းသားတစ်စုသာ ဖြစ်သည်” ဟု ဗမာများက တရားဝင် ရပ်တည်လိုက်ခြင်းသည် တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်းကြားတွင် ရှိနေသော သံသယနံရံကို ဖြိုဖျက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယုံကြည်မှုရှိမှသာလျှင် ပိုမိုခိုင်မာသော ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ဗဟိုအစိုးရသည် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးကဲ့သို့ ဗမာဒေသများ၏ စည်ပင်သာယာရေးမှအစ ကချင်ပြည်နယ်၏ စစ်ရေးကိစ္စအဆုံး အားလုံးကို တာဝန်ယူနေရသည်။ ၎င်းသည် ဗဟိုကို အားနည်းစေပြီး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို ပိုမိုအားပေးစေသည်။
မိမိလူမျိုးကို ချစ်မြတ်နိုးသည့် အမျိုးသားရေးဝါဒီများအနေဖြင့်လည်း ဤလမ်းစဉ်ကို ကြိုဆိုသင့်သည်။ ဗမာ ဆိုသည့် ဝိသေသဗမာပြည်နယ် သီးခြားရှိလာခြင်းဖြင့် ဗမာ့ရိုးရာ၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဗမာ့ဂုဏ်သိက္ခာကို အခြားတိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူ မြှင့်တင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဗမာအခြေပြုနိုင်ငံရေးသည် ပြည်ထောင်စုကို ဖျက်ဆီးမည့် အန္တရာယ်မဟုတ်ပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝါးမြိုခံထားရသော ဗမာ့ဝိသေသကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရင်း၊ အခြားတိုင်းရင်းသားများနှင့် တန်းတူရည်တူ လက်တွဲနိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော တံတားဖြစ်သည်။
စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသည် ဗဟိုကနေ ဖိနှိပ်ချုပ်ကိုင်ထားခြင်းဖြင့် မတည်ဆောက်နိုင်ဘဲ၊ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးက မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြင့်သာ ခိုင်မာနိုင်မည် ဖြစ်ပါတော့သည်။
