လက်ရှိ မြန်မာ့စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းသည် ရိုးရိုးစစ်ပွဲထက် ပိုမိုနက်နဲသည့် မရိုးသားသော အရိပ်အငွေ့များ ဖုံးလွှမ်းနေပြီး နောက်ကွယ်က အင်အားကြီးနိုင်ငံ၏ ကစားကွက်များကို နားလည်သူများအတွက် စိုးရိမ်စရာ အချက်ပြမှုများစွာ ရှိနေသည်။
အထူးသဖြင့် ကူမင်း အပစ်ရပ်စဲရေး နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကော်မရှင်သည် တရုတ်၏ဩဇာကို မလွန်ဆန်နိုင်ဘဲ ၎င်းတို့၏ တည်မြဲရေးအတွက် နိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာကို တရုတ်လက်ထဲ ထိုးအပ်ကာ ထွက်ပေါက်ရှာနေသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။
စစ်တပ်လော်ဘီများက တပ်မတော်သည် တရုတ်ယုံကြည်ထိုက်သည့် မိတ်ဆွေဖြစ်ကြောင်း ပြသရမည်ဟု ရေးသားနေခြင်းမှာ စစ်တပ်သည် ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် မရပ်တည်နိုင်တော့ဘဲ တရုတ်၏ အကာအကွယ်ကိုသာ တောင်းခံနေရပြီဖြစ်ကြောင်း ဗူးပေါ်သောင်ပေါ် ဝန်ခံလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
တကယ်တော့ တရုတ်သည် မြန်မာ့အကျိုးထက် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများ (BRI) နှင့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးကိုသာ ဦးစားပေးခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်တပ်က ဒါကိုသိလျက်နှင့် အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် တရုတ်အလိုကျ နေပေးနေခြင်းမှာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအတွက် နိုင်ငံရေးအရ အကွက်ရစေသည့် အချက်ဖြစ်လာသည်။
ပို၍ ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်သည်မှာ စစ်ကော်မရှင်သည် ပြည်သူ့ဆန္ဒကို မျက်ကွယ်ပြုကာ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲဟုဆိုသည့် ဟန်ပြပွဲကို အတင်းအကျပ်လုပ်ဆောင်ပြီး ယမန်နေ့ကပင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို စတင်ခေါ်ယူလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
လုပ်ရပ်သည် နိုင်ငံတကာနှင့် တရုတ်ကို “ငါတို့ဟာ တရားဝင်အစိုးရ ဖြစ်သွားပြီ” ဟု လှည့်စားပြသလိုက်သည့် နိုင်ငံရေးကစားကွက်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ (NUG, EROs နှင့် PDF) အတွက် ပထမဆုံး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းမှာ တရုတ်၏ စိုးရိမ်ချက်ကို နားလည်ပြီး စစ်တပ်ထက် ပိုမိုထိရောက်သည့် လက်တွေ့ကျသော ကိုင်တွယ်မှုကို ပြသရန်ဖြစ်သည်။
တရုတ်သည် စစ်တပ်မှတစ်ဆင့်သာ တည်ငြိမ်မှုရမည်ဟု ယူဆနေသည့် အမြင်ကို ပြောင်းလဲရန်အတွက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံရှိ စီမံကိန်းများကို စစ်တပ်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်းနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ပိုမိုတည်ငြိမ်အောင် လုပ်နိုင်သည်ဟူသော အာမခံချက်မျိုးကို လက်တွေ့ပြသရန် လိုအပ်သည်။
နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်တွင် အရေးကြီးဆုံးမှာ ညီညွတ်သော တပ်ပေါင်းစု ခိုင်မာရန်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းမြောက်ရှိ EAO အချင်းချင်းကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများကို တရုတ်က ကြားဝင်မညှိနှိုင်းခင် မိမိတို့ဘာသာ အမြန်ဆုံး ဖြေရှင်းနိုင်မှသာ တရုတ်၏ သွေးခွဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
စစ်တပ်၏ ဟန်ပြလွှတ်တော်ထဲတွင် တိုင်းရင်းသားပါတီအချို့ ပါဝင်နေခြင်းမှာ တော်လှန်ရေး၏ ညီညွတ်မှုကို စမ်းသပ်နေခြင်းဖြစ်၍ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကြား ပိုမိုခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးပဋိညာဉ်ဖြင့် အနာဂတ်ပုံစံကို မြေပြင်တွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပြရမည်။
အနောက်အုပ်စု၏ ထောက်ခံမှုကို ယူထားရုံနှင့် မလုံလောက်ဘဲ အိမ်နီးချင်း တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့ကို မြန်မာ့တော်လှန်ရေးသည် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို မထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သံတမန်ရေးလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် အပြိုင်လျှောက်လှမ်းနိုင်ရပါမည်။
စစ်ရေးအရ အသာရနေသည့် ဒေသများတွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို စနစ်တကျ ထူထောင်ပြခြင်းသည် စစ်တပ်မရှိလည်း ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးမှာ ပိုမိုတရားမျှတပြီး စနစ်ကျသည်ကို သက်သေပြခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်ပင် ဖြစ်သည်။
တရုတ်က စစ်တပ်ကို မင်းသားကြီး လုပ်ခိုင်းနေမှုကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ပြည်သူသာလျှင် မင်းသားကြီး ဖြစ်သည့် စနစ်ကို မြေပြင်၌ သက်သေပြခြင်းဖြင့် တရုတ်၏အမြင်ကို ပြောင်းလဲအောင် လုပ်ဆောင်သင့်သည်။
စစ်ကော်မရှင်နှင့် တရုတ်ကြား အပေးအယူများတွင် ပြည်သူ့သယံဇာတများကို ထိုးအပ်နေမှုကို ကမ္ဘာသိအောင် ဖော်ထုတ်ပြီး အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတွင် ဤစာချုပ်များသည် တရားမဝင်စေရ ဟူသည့် သတိပေးချက်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပေးထားရပါမည်။
တော်လှန်ရေး၏ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းတွင် လူငယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အဓိကဖြစ်ပြီး နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် စစ်ပွဲတွင် စစ်တပ်ထက် သာလွန်နေမှုကို အသုံးချကာ ပြည်သူ့ခုခံစစ်၏ တရားမျှတမှုကို နိုင်ငံတကာက ပိုမိုသိရှိအောင် လုပ်ဆောင်ရမည်။
အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးသည် တရုတ်၏ ဖိအားပေးမှုကို ခံနေရသည်မှာ သိသာသော်လည်း ပြည်တွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ခိုင်ခိုင်မာမာ လက်တွဲထားပါက တရုတ်သည် ၎င်း၏အကျိုးစီးပွားအတွက် တော်လှန်ရေးဘက်ကိုပါ လိုက်လျောလာရမည်မှာ သေချာသည်။
စစ်တပ်က ထွက်ပေါက်အနေဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသည့် လွှတ်တော်နိုင်ငံရေးကို ပြည်သူများ လုံးဝ လက်မခံအောင် နိုင်ငံရေးအရ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်ရပါမည်။
နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်ဆိုသည်မှာ အပေးအယူလုပ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရေးဟူသည့် မူပေါ်တွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်တပ်နှင့် တရုတ် ပနံသင့်နေခြင်းမှာ ၎င်းတို့၏ ကြောက်စိတ်ကို ပြသနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
မြေပြင်တွင် PDF များနှင့် EROs များကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှာ စစ်ရေးတင်မကဘဲ နိုင်ငံရေးအရပါ တစ်သွေးတစ်သားတည်း ဖြစ်ကြောင်း တရုတ်ကို ပြသနိုင်ပါက တရုတ်သည် စစ်တပ်ကိုသာ အားကိုးနေသည့် ပေါ်လစီကို စွန့်လွှတ်လာပါလိမ့်မည်။
စစ်ကော်မရှင်သည် တရုတ်ကို အသုံးချကာ ၎င်းတို့၏ အသက်ရှူပေါက်ကို ရှာနေခြင်းဖြစ်၍ တော်လှန်ရေးဘက်ကလည်း တရုတ်၏ စိုးရိမ်ချက်ဖြစ်သည့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဒုစရိုက်လုပ်ငန်း ပပျောက်ရေးတို့ကို စစ်တပ်ထက် ပိုမိုထိရောက်အောင် လုပ်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြသရပါမည်။
ဖက်ဒရယ်စနစ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ရှိနေခြင်းမှာ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ၌ မလွဲမသွေ ကြုံရမည့် အခြေအနေဖြစ်၍ ၎င်းတို့ကို ဒေသန္တရ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ အဖြစ် စနစ်တကျ ပြောင်းလဲမည့် မူဝါဒများကို ယခုကတည်းက တိတိကျကျ ချပြထားရပါမည်။
စစ်တပ်သည် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဦးမည်ဟု ပြောဆိုနေခြင်းနှင့် တရားမဝင်လွှတ်တော် ခေါ်ယူခြင်းမှာ ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်နေခြင်းဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်မှာ စစ်တပ်ကို စစ်တန်းလျား ပြန်ပို့ရေးဟူသော လူထုဆန္ဒကို ကမ္ဘာ့အလယ်၌ ပိုမိုကျယ်လောင်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်ပင် ဖြစ်သည်။
အချုပ်အားဖြင့် တရုတ်နှင့် စစ်တပ်၏ ပနံသင့်မှုမှာ ယာယီသာ ဖြစ်ပါသည်။ စစ်မှန်သော တည်ငြိမ်မှုမှာ ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုရှိသော အစိုးရနှင့်သာ ဖြစ်နိုင်သည်ကို တရုတ်က သိလာအောင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများ၏ ညီညွတ်မှုနှင့် အုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်းကသာ အဖြေပေးပါလိမ့်မည်။
တကယ့်ထွက်ပေါက်မှာ ပြည်သူ့အင်အားကို အခြေခံသည့်၊ EROs များနှင့် ဟန်ချက်ညီသည့်၊ သံတမန်ရေးအရ လိမ္မာပါးနပ်သည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး လမ်းကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းကိုသာ ခိုင်ခိုင်မာမာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ပါက စစ်တပ်နှင့် တရုတ်တို့၏ အပေးအယူများကြားမှ စစ်မှန်သော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံကို တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
