The Nation
ဥရောပကုမ္ပဏီများက အနာဂတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအတွက် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထိုင်းနိုင်ငံထက် ဗီယက်နမ်ကို ပိုမိုဦးစားပေးလာကြကြောင်း EU-ASEAN စီးပွားရေးကောင်စီ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ခရစ်ဟမ်ဖာရီက ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါကောင်စီမှ ပြုလုပ်ခဲ့သော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သဘောထားစစ်တမ်းများအရ ဗီယက်နမ်သည် ဥရောပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိနေသည်။
ဗီယက်နမ်၏ ကျယ်ပြန့်သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် ကွန်ရက်များသည် သိသာထင်ရှားသော အားသာချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဟမ်ဖာရီက ဆိုသည်။
“ထိုင်းနိုင်ငံက သူ့ရဲ့ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွေကို အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲဖို့ ကြိုးစားနေပေမယ့် ဗီယက်နမ်ကတော့ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် အများအပြားကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီးဖြစ်လို့ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ အဲဒီမှာ ထုတ်လုပ်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့ကို တင်ပို့ဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူစေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားတိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (FDI) သည် ၅ နှစ်တာအတွင်း အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ဒေါ်လာ ၁၀.၄ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဗီယက်နမ်မှာမူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၈.၄၂ ဘီလီယံအထိ ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုင်းနိုင်ငံသည် မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ဗီယက်နမ်တို့ကဲ့သို့ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် နီးကပ်စွာ ယှဉ်ပြိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်းလည်း ဟမ်ဖာရီက ပြောကြားသည်။
ထို့ပြင် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ရှေ့ဆက်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် သုံးဦးအထိ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းက နိုင်ငံရေးမရေရာမှုနှင့် မူဝါဒအဆက်အစပ်ပြတ်တောက်မှုတို့အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။
ဗီယက်နမ်၏ အားသာချက်ကို ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) နှင့် ချုပ်ဆိုထားသော လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (FTA) က ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။
ဗီယက်နမ်သည် အဆိုပါသဘောတူညီချက်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကတည်းက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံမှာမူ အီးယူအဖွဲ့နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် ဆွေးနွေးနေဆဲဖြစ်သည်။
EUနှင့်ထိုင်းတို့အကြား လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကုန်တွင် အပြီးသတ်ရန် Maroš Šefčovič က ပန်းတိုင်ချမှတ်ထားကြောင်း ဟမ်ဖာရီက မှတ်ချက်ပြုသည်။
“နှစ်ဖက်စလုံးအနေနဲ့ အထူးသဖြင့် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ ကန့်သတ်ချက် (Quotas) နဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်တွေမှာ အလျော့အတင်းလုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အစိုးရသစ်ရဲ့ ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်က ဆွေးနွေးပွဲတွေ ရှေ့ဆက်နိုင်ဖို့အတွက် သော့ချက်ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှုများကြားတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် အပြောင်းအလဲများသည် အရှေ့တောင်အာရှတစ်လွှား၌ အခွင့်အလမ်းများ ပွင့်လာစေကြောင်းလည်း ဟမ်ဖာရီက ပြောကြားသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် စက်မှုအခြေခံများကြောင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲခြင်းမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် မဟာဗျူဟာမြောက် ကောင်းမွန်သည့် အနေအထားတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
သို့သော် အနုတင်ချာန်ဗီရာကူးလ်ဦးဆောင်သော အစိုးရလက်ထက်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ခိုင်မာစေရန်အတွက် ရေရှည်တည်တံ့သော နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုနှင့် တစ်သမတ်တည်းရှိသော စီးပွားရေးမူဝါဒများမှာ အလွန်အရေးကြီးမည် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဥရောပကုမ္ပဏီများသည် အရှေ့တောင်အာရှကို ပို့ကုန်အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ်သာမကဘဲ၊ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာသော လူလတ်တန်းစားများကြောင့် ကျယ်ပြန့်လာသည့် ဒေသတွင်း ပြည်တွင်းဈေးကွက်များကို အသုံးချရန်အတွက်လည်း ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံလာကြကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။