မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း သစ်တောပြုန်းတီးမှုများ စံချိန်တင် မြင့်တက်နေချိန်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က နိုင်ငံ့ဧရိယာ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သစ်တောများ ပြန်လည်ဖုံးလွှမ်းလာစေရန် လုပ်ဆောင်မည်ဟု ဇွန်လ ၅ ရက်တွင် ကျရောက်သည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနေ့ အခမ်းအနား၌ ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။
၎င်း၏ အစိုးရတုအနေဖြင့် ကြိုးဝိုင်းနှင့် ကြိုးပြင်ကာကွယ်တောများကို နိုင်ငံ့ဧရိယာ၏ ၂၆ ဒသမ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ထိန်းသိမ်းရန် သဘာဝနယ်မြေ ၆၂ ခု (နိုင်ငံ့ဧရိယာ၏ ၆ ဒသမ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်း) ထိ တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း၊ ၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စိုက်ခင်းဧက ၁၆၀,၀၀၀ ကျော်နှင့် အပင်ပေါင်း ၁၂၂ သန်းကျော် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ကိန်းဂဏန်းများပြ၍ လေလုံးထွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် မိုးရာသီတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဧက ၃၀,၀၀၀ ၌ အပင် ၂၁ သန်းကျော် ထပ်မံစိုက်ပျိုးမည်ဖြစ်ပြီး၊ နေပြည်တော် အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ တစ်ရက်တည်း၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် အပင်ပေါင်း ၅၄,၁၈၀ ကို နိုင်ငံတော်အဆင့် စိုက်ပျိုးပွဲများဖြင့် စိုက်ပျိုးရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ၎င်းက ဝါဒဖြန့် ပြောဆိုသွားသည်။
သို့သော်လည်း မြေပြင်စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ပညာရှင်များကမူ စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ပြောစကားများသည် လက်တွေ့မြေပြင် အခြေအနေများနှင့် လုံးဝကိုက်ညီမှုမရှိဘဲ ဟန်ပြကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ယေဘုယျဆန်စွာ ဗြောင်လိမ်ညာနေခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်အုပ်စုသည် နိုင်ငံပိုင် ဘတ်ဂျက်ငွေ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်နှင့် ၎င်းတို့နှင့် နီးစပ်သည့် ခရိုနီ စီးပွားရေးသမားများကို အကျိုးအမြတ်ပေးရန်အတွက် ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ရှိ သမိုင်းဝင် သစ်တောကြီးများကို စက်ယန္တရားကြီးများဖြင့် အလွန်အကျွံ ခုတ်လှဲထုတ်ယူခွင့် ပြုထားခြင်းကိုမူ စစ်ခေါင်းဆောင်က ထိန်ချန်ထားခဲ့သည်။
စစ်ခေါင်းဆောင်သည် တစ်ဖက်တွင် ၎င်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သစ်တောပြုန်းတီးမှု အကျိုးဆက်များကို ဖုံးကွယ်ထားသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရာသီဥတု ဆိုးဝါးစွာ ပျက်စီးနေမှုကို ယခုကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင် ဝန်ခံသွားခဲ့ပြန်သည်။
၎င်း၏ ပြောကြားချက်အရ နိုင်ငံတကာ ရာသီဥတုစောင့်ကြည့်လေ့လာမှုအဖွဲ့အချို့၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရာသီဥတုဘေးဖြစ်နိုင်ခြေညွှန်ကိန်း (Climate Risk Index) အရ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဒဏ် အဆိုးဆုံးခံစားနေရသည့် ကမ္ဘာ့ (၁၀) နိုင်ငံစာရင်းထဲတွင် ပါဝင်နေကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မြေလတ်ဒေသသည် ကမ္ဘာ့အပူချိန်အမြင့်မားဆုံး စာရင်းဝင်နေကြောင်း ဆိုသည်။
မြေလတ်ဒေသမြို့ကြီး ၁၂ မြို့တွင် အပူချိန် ၄၁ ဒီဂရီဆဲလ်ဆီးယပ်စ်နှင့်အထက် ရှိနေပြီး၊ ချောက်မြို့တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်က ၄၅ ဒသမ ၃ ဒီဂရီဆဲလ်ဆီးယပ်စ်ရှိခဲ့ကာ ယခုနှစ်တွင် ၄၄ ဒသမ ၉ ဒီဂရီ ဆဲလ်ဆီးယပ်စ်အထိ အပူချိန်ပြင်းထန်နေခြင်းမှာ ယင်းဒေသတွင် သစ်တောသစ်ပင် ကျဲပါးမှုရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က ဝန်ခံသည်။
စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်၏ စကားသည် အဘယ်ကြောင့် လက်တွေ့မကျ၊ ယေဘုယျဆန်လွန်းသနည်းဟူမူ ၎င်းတို့ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းထားသည့် ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှု အမြန်ဆုံးနှင့် အဆိုးဝါးဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် သစ်တောဦးစီးဌာန၏ လျှို့ဝှက်မှတ်တမ်းများ၌ပင် ဖော်ပြခံထားရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
စစ်အုပ်စုသည် စာရွက်ပေါ်တွင် သစ်ပင်သန်းချီ စိုက်ပျိုးသည်ဟု ကိန်းဂဏန်းများ ပြသနေသော်လည်း၊ မြေပြင်တွင် မိုးရာသီအကြို ဟန်ပြစိုက်ပျိုးပွဲများ ပြီးသည်နှင့် အဆိုပါအပင်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း လုံးဝမရှိဘဲ ပစ်ထားလေ့ရှိသဖြင့် ရှင်သန်နှုန်းမှာ သုညရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသာ ရှိကြောင်း ဒေသခံများက ဖွင့်ချကြသည်။
ထို့ပြင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ စိုးမိုးထားသည့် နယ်မြေများနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ရာ ဒေသများရှိ သဘာဝတောရိုင်း နယ်မြေများတွင် အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခြင်း၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရမ်းသန်းပစ်ခတ် မီးရှို့ခြင်းများကြောင့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဆင့်ရှိသည့် တောတောင်များ ပြာကျပျက်စီးနေရသည်ကို စစ်ခေါင်းဆောင်က လုံးဝ ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်း မရှိပေ။
နိုင်ငံတစ်ဝက် သစ်တောဖုံးလွှမ်းစေရမည်ဟူသော စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ကြွေးကြော်သံသည် မြေပြင်တွင် အပူဒဏ်၊ ရေကြီးရေလျှံမှုဒဏ်နှင့် မုန်တိုင်းဒဏ်များကို ရင်ကွဲမတတ် ခံစားနေရသည့် မြန်မာပြည်သူများအတွက်တော့ သရော်စာတစ်စောင်သဖွယ် ဖြစ်နေသည်။
သစ်တောဧရိယာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြည့်မီအောင် လုပ်မည်ဟု လေလုံးထွားနေချိန်မှာပင် မြန်မာပြည်သူများသည် သစ်တောပြုန်းတီးမှု၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်ဖြစ်သော စံချိန်တင် အပူလှိုင်းဒဏ်များကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အသက်ပေး ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။
ခရိုနီများနှင့် ပေါင်းကာ နိုင်ငံပိုင် ကျွန်းသစ်နှင့် သစ်မာများကို တရားမဝင် လာဘ်ယူ ထုတ်လုပ်ခွင့်ပြုခြင်း၊ ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ ဒီရေတောများကို ဖျက်ဆီး၍ စီးပွားရေးလုပ်ကွက်များ ချပေးခြင်းတို့ကို ဗြောင်ကျကျ လုပ်ဆောင်နေသည့် စစ်အုပ်စု၏ လက်အောက်တွင် မြန်မာ့သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သည် ပြန်လည်စိမ်းလန်းလာရန် မရှိဘဲ ပိုမိုဆိုးဝါးသည့် ရာသီဥတု ကပ်ဘေးဆိုးကြီးများဆီသို့သာ ဦးတည်သွားနေကြောင်း ရင်လေးဖွယ် မီးမောင်းထိုးပြနေသည့် သတင်းဖြစ်ပါသည်။