အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲသည် “ဘယ်သောအခါမှ ဖြစ်ပွားသင့်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲ” မဟုတ်ကြောင်း မတ်လ ၈ ရက်တွင် ပြစ်တင်ရှုတ်ချလိုက်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် ထပ်မံတိုက်တွန်းလိုက်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ နှစ်ပတ်လည် ညီလာခံ (Two Sessions) သီးခြားအစည်းအဝေးကျင်းပသည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိက လက်ရှိတွင် အဆိုပါဒေသသည် “မီးဟုန်းဟုန်းတောက်နေသည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
“ဒါဟာ ဘယ်တုန်းကမှ မဖြစ်ခဲ့သင့်တဲ့ စစ်ပွဲမျိုးပါ။ ဘယ်သူ့အတွက်မှလည်း အကျိုးမရှိပါဘူး” ဟု ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံခြားရေးကော်မရှင်၏ အကြီးအကဲလည်းဖြစ်သူ ဝမ်ယိက ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်အစိုးရသည် ၎င်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေးအရ ရင်းနှီးသည့် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ယခင်ကတည်းက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အာယတိုလာ အလီခါမေနီ အသတ်ခံရမှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ဝမ်ယိက တိုက်ပွဲများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံတိုက်တွန်းခဲ့ပြီး “အင်အားကို အင်အားနဲ့ တုံ့ပြန်တာဟာ အမုန်းတရားအသစ်တွေကိုပဲ မွေးဖွားစေမှာဖြစ်ပြီး အကျပ်အတည်းသစ်တွေအတွက် မျိုးစေ့ချလိုက်တာပါပဲ” ဟု ဆိုသည်။
“အခြေအနေတွေ ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေဖို့နဲ့ စစ်မီးကူးစက်ပျံ့နှံ့တာကို ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ဖို့ တရုတ်နိုင်ငံက နောက်တစ်ကြိမ် တောင်းဆိုပါတယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှာ အစီအစဉ်တကျ ပြန်ဖြစ်လာစေဖို့ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ တရုတ်က အသင့်ရှိနေပါတယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အီရန်နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း တင်းမာမှုများကို ဖြေရှင်းရာတွင် နိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရန်၊ အင်အားကို အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်းအား ငြင်းပယ်ရန်၊ နိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရန်နှင့် စစ်ရေးအင်အားထက် နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးမှုလမ်းစဉ်သို့ ပြန်လည်သွားရန် ဝမ်ယိက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
“အချုပ်အခြာအာဏာဟာ လက်ရှိ နိုင်ငံတကာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေရဲ့ အခြေခံကျောက်တိုင် ဖြစ်ပါတယ်။ အီရန်နဲ့ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတွင်း နိုင်ငံအားလုံးရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်မြေတည်တံ့မှုကို လေးစားရမှာဖြစ်ပြီး ကျူးကျော်စော်ကားတာမျိုး မလုပ်ရပါဘူး” ဟုလည်း ဝမ်ယိက ဆိုသည်။
“အင်အားကြီးတိုင်း အမှန်တရားမဟုတ်ပါဘူး” ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး “တောရိုင်းဥပဒေတွေက ကမ္ဘာကြီးကို လွှမ်းမိုးခွင့် မရစေသင့်ပါဘူး။ အင်အားကို စိတ်ထင်တိုင်း သုံးစွဲနေတာဟာ ကိုယ့်ရဲ့စွမ်းဆောင်ရည်ကို သက်သေပြနေတာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု အင်အားအလွဲသုံးစားလုပ်မှုကို ဝမ်ယိက ဝေဖန်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကမူ အီရန်၏ နောက်ထပ်ခေါင်းဆောင်သစ်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ၎င်း၌ ပါဝင်ခွင့်ရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် အီရန်သမ္မတက အမည်မဖော်လိုသည့် နိုင်ငံအချို့မှတစ်ဆင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ကြေညာပြီး နာရီပိုင်းအကြာဖြစ်သော သောကြာနေ့တွင် ထရန့်က အီရန်ကို “ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။
မတ်လ ၈ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဝမ်ယိက အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ပြည်သူများသည်သာ “ဒေသ၏ စစ်မှန်သော အရှင်သခင်များ” ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းအရေးကို ဒေသတွင်းနိုင်ငံများကသာ လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်သင့်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
“အရောင်စုံတော်လှန်ရေးတွေ (Colour Revolutions) ကြံစည်တာ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရအပြောင်းအလဲလုပ်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာတွေဟာ လူထုထောက်ခံမှု ရမှာမဟုတ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။